Rutyna – wróg uczenia się

Piotr Bachoński

Stare, dobre, sprawdzone rady mówią, że aby się czegoś nauczyć, należy mieć swój własny, wydzielony, cichy kącik do nauki. Tylko, że to nieprawda. Aby się nauczyć, należy zwielokrotnić ilość wrażeń zmysłowych powiązanych z danym wspomnieniem. Zmiana kontekstu to kolejna strategia uczenia się. W dodatku bardzo łatwa do zastosowania. Aby wdrożyć tę strategię w życie, wystarczy na przykład zmienić miejsce, w którym „wkuwamy”. Jest to ważne, ponieważ powinniśmy zmieniać okoliczności, w których się uczymy. Różnorodność okoliczności nauki tworzy dodatkowe miejsca w pamięci, o które może się „zahaczyć” przyswajana informacja. Wystarczy drobna zmiana miejsc, pokój, balkon, inny pokój.  Od dawna wiemy (patrz Syzyfowe prace), że świetnym miejscem do nauki może być też ławka w parku. Chodzi po prostu o to, by nie uczyć się cały czas w jednym i tym samym miejscu, ponieważ wszystko, co będziemy wtedy przyswajali, może nam się zlewać w jedną całość.

Czytaj więcej

Czy to może być aż takie proste?

Piotr Bachoński

W ostatnim artykule pisałem o tym, że istotne we współczesnej szkole są strategie uczenia się i obiecałem, że kilku przyjrzymy się bliżej. Myślę, że najbardziej skuteczne wywołają zdziwienie u czytelników. Czy rzeczywiście tak proste mechanizmy, mogą aż tak dobrze działać? No cóż… mogą. Mamy na to twarde dowody w licznych badaniach edukacyjnych. O jednej z takich strategii pisałem już jakiś czas temu (Notowanie – kluczowa strategia). Dzisiaj o kolejnej, przywoływaniu z pamięci, czyli… przypominaniu sobie wiadomości. Strategia ma oczywiście swoją anglojęzyczną nazwę (retrieval practice) i jak niemal wszystkie najskuteczniejsze strategie uczenia się nie jest niczym nowym. Pierwsze badania dowodzące, że strategia działa, zostały przeprowadzone już w 1909 roku przez doktoranta z University of Illinois.

Czytaj więcej

Cała garść dobrych informacji

Piotr Bachoński

Co jakiś czas świat edukacji bombardowany jest informacjami o nowych trendach, rewelacyjnych metodach i sposobach, dzięki którym uczenie  stanie się wreszcie łatwe, proste i przyjemne. Niektóre z nich pozostają w teorii i praktyce edukacyjnej na dłużej. Chciałoby się napisać, że tak było też ze stylami uczenia się, choć czas przeszły jest tutaj chyba nie na miejscu. Wiele osób ciągle jest przekonanych, że poznanie stylu uczenia się danego ucznia jest kluczowe, by to uczenie się było efektywne lub wręcz możliwe. Wielu nauczycieli poświęcało więc czas na przeprowadzanie testów, ankiet, wypełnianie formularzy, by zidentyfikować styl uczenia się każdego ucznia. Po takim rozpoznaniu należałoby dostosować formy i metody pracy do preferencji uczniów. Intuicyjnie zawsze sprzeciwiałem się takiemu podejściu. Argumentowałem, że skoro każdy uczeń ma swój własny styl uczenia się, a w klasie mam prawie trzydziestu uczniów, to przeprowadzenie lekcji, w czasie której każdy z tych uczniów dostanie to, co jest najlepsze dla jego indywidualnego stylu uczenia się, jest niemożliwe.  Wiele moich intuicyjnych pedagogicznych przekonań nie wytrzymało konfrontacji z wiedzą naukową, ale tym razem, powiem nieskromnie, miałem rację.

Czytaj więcej

Czy komunikacja AAC jest tylko dla dzieci z zaburzeniami ze spektrum autyzmu?

Anna Sokół-Kociuba

Temat komunikacji alternatywnej i wspomagającej niestety nadal budzi kontrowersje, a nawet strach przed brakiem możliwości rozwoju mowy werbalnej dziecka. Dzieci ze złożonymi potrzebami komunikacyjnymi – tak określa się grupę dzieci wymagających wsparcia w zakresie komunikacji – wymagają większego zaangażowania ze strony dorosłych (rodziców, nauczycieli, terapeutów i specjalistów) w celu możliwości zbudowania dialogu. Potrzebują włączenia specjalnych metod i technik, które umożliwia nam właśnie komunikacja alternatywna i wspomagająca.

Czytaj więcej

Altruizm z czekoladą w tle

Joanna Nienałtowska-Padło

Artykuł jest częścią minicyklu „Przetrwanie. Heroizm. Altruizm”

Prawdziwą miarą człowieka jest to, jak traktuje kogoś, kto nie może mu się w żaden sposób odwdzięczyć.

To już ostatni odcinek minicyklu o wielkich wartościach (oczywiście wybranych). Po „przetrwaniu” w jak najbardziej ludzkim sensie, heroizmie, o którym wzniośle, a równocześnie naukowo i praktycznie mówił P. Zimbardo, dziś kilka słów o altruizmie. Będzie różnorodnie, ale na początek – „wysokie C”, czyli nieco wielkoformatowo. Altruizmem od wieków zajmowali się filozofowie, teolodzy, potem psychologowie i pedagodzy. Zastanawiano się nad naturą człowieka, czy jest on dobry „a priori” czy też ludzkie pozytywne bezinteresowne czyny są wynikiem wewnętrznej walki z wrodzonymi złymi skłonnościami. W psychologii mówi się, że altruizm to „zachowanie, które przynosząc drugiemu korzyść, nie jest oparte na oczekiwaniu zapłaty z jakiegokolwiek źródła zewnętrznego, co uwzględnia zarówno intencje altruisty, jak i jego działania.

Czytaj więcej

Obowiązek wskazania przyczyny wypowiedzenia umowy

Małgorzata Klowan

Konieczność wskazania przyczyny w wypowiedzeniu umowy o pracę pracownikowi zatrudnionemu na podstawie umowy na czas nieokreślony:

Zgodnie z art. 30 § 4 Kodeksu pracy, w oświadczeniu pracodawcy o wypowiedzeniu umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony lub o rozwiązaniu umowy o pracę bez wypowiedzenia powinna być wskazana przyczyna uzasadniająca wypowiedzenie lub rozwiązanie umowy.

Przyczyna wypowiedzenia – to okoliczność uzasadniająca wypowiedzenie umowy o pracę lub rozwiązanie umowy o pracę. Jest warunkiem koniecznym skuteczności wypowiedzenia lub rozwiązania umowy o pracę. Przepisy nakładają obowiązek wskazania przyczyny wypowiedzenia lub rozwiązania umowy o pracę wyłącznie w odniesieniu do umowy zawartej na czas nieokreślony lub w razie rozwiązania każdej umowy bez wypowiedzenia.

Czytaj więcej

Zmiany w ubezpieczeniach społecznych

Małgorzata Klowan

Zmiany w ubezpieczeniach społecznych związane ze stosunkiem pracy (od 1.01.2022 r.):

👉 Skrócenie pobierania zasiłku chorobowego po ustaniu zatrudnienia
👉 Jeden okres zasiłkowy dla wszystkich okresów niezdolności do pracy
👉 Zmiany w wysokości zasiłku chorobowego za czas pobytu w szpitalu
👉 Zmiana terminów wypłat świadczeń z ubezpieczeń społecznych
👉 Prawo do zasiłku macierzyńskiego po ustaniu ubezpieczenia chorobowego

Czytaj więcej

Prawdziwy hit!

Piotr Bachoński

W zeszłym miesiącu zapowiadałem, że mamy wśród metod uczenia się prawdziwy hit, który może być odpowiedzią na bezsensownie poszatkowany na dziesiątki przedmiotów system szkolny. Za chwilę wielu czytelników może się poczuć rozczarowanych, ponieważ ten hit jest doskonale znany od lat. To projekt edukacyjny. Zanim jednak wyjaśnię, dlaczego tak uważam, kilka refleksji osobistych. Nieraz domagałem się od swoich uczniów, by omawiając dzieła literackie, wykazali się swoją wiedzą historyczną i podali jakąś datę, przywołali postać historyczną. Zdumieni, za każdym razem komentowali to w ten sam sposób: „A co, to historia?”. Kiedy prosiłem o przyniesienie atlasów geograficznych (Latarnik), słyszałem, że atlasy są im potrzebne jedynie na geografii. Gdy w końcu domagałem się wykorzystywania umiejętności informatycznych (chociażby, przy prezentacji wyników projektów właśnie) tłumaczyli mi, że tego się uczą na informatyce i tam im jest to potrzebne, nie na języku polskim. Na języku polskim to oni już tego nie umieją, umieją na informatyce. Po wybuchu wewnętrznej furii zawsze uderzała mnie refleksja, jak bardzo nasi uczniowie mają poszufladkowany świat i jak bardzo przez to, między innymi, nie potrafią go zrozumieć.

Czytaj więcej

Dyrektywa o ochronie praw sygnalisty – nowe obowiązki pracodawcy

Małgorzata Klowan

Podstawa prawna: Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/1937 z 23 października 2019 r. w sprawie ochrony osób zgłaszających naruszenia prawa Unii, nazywana dyrektywą o ochronie praw sygnalistów, która zacznie obowiązywać 17 grudnia 2021 r. Dyrektywa reguluje ochronę osób, które dokonują zgłoszeń nieprawidłowości i naruszeń, o których uzyskały informacje w kontekście związanym z pracą.

Czytaj więcej